Quang Minh: Nâng cao chất lượng thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu
Sáng 9-9, Đoàn giám sát của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giám sát tình hình thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu theo Quy định số 124-QĐ/TW trên địa bàn xã Quang Minh.
Thực hiện dân chủ ở cơ sở góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân
Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khối lượng nhiệm vụ, hồ sơ hành chính, đơn thư và yêu cầu giải trình trực tiếp tại xã Quang Minh tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, Đảng ủy, HĐND và UBND xã xác định thực hiện dân chủ ở cơ sở không chỉ là yêu cầu pháp luật mà còn là giải pháp quan trọng để củng cố niềm tin của Nhân dân, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và phòng ngừa phát sinh các vụ việc phức tạp ngay từ cơ sở.
Theo báo cáo của UBND xã Quang Minh tại buổi giám sát, UBND xã ban hành kế hoạch thực hiện dân chủ ở cơ sở hằng năm; rà soát quy chế làm việc, quy trình giải quyết công việc; phân công rõ trách nhiệm của các phòng, ban, đơn vị. HĐND, UBND và Ủy ban MTTQ Việt Nam xã đã ký Quy chế phối hợp công tác nhiệm kỳ 2026–2031, tạo cơ sở để phối hợp tuyên truyền, giám sát, phản biện xã hội, tiếp xúc cử tri và tổ chức đối thoại với Nhân dân.
UBND xã cũng thực hiện công khai các nội dung liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân, trọng tâm là quy hoạch, đất đai, dự án đầu tư, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tài chính – ngân sách, an sinh xã hội và thủ tục hành chính.
Từ ngày 01/7/2025 đến nay, xã đã tiếp nhận và tổ chức công khai 340 dự án, công trình đầu tư; đồng thời công khai các chủ trương, phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và danh sách các hộ dân chịu ảnh hưởng theo từng dự án.
Trong lĩnh vực thủ tục hành chính, xã công khai 469 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết, gồm 216 thủ tục trực tuyến toàn trình và 253 thủ tục trực tuyến một phần. Từ ngày 01/7/2025 đến ngày 30/7/2026, xã tiếp nhận 18.557 hồ sơ; đã giải quyết 18.148 hồ sơ, trong đó 18.008 hồ sơ đúng và trước hạn, đạt 99,23%; còn 409 hồ sơ đang giải quyết. Tỷ lệ số hóa hồ sơ và tỷ lệ thanh toán trực tuyến đối với hồ sơ phát sinh phí, lệ phí đều đạt 100%.
Bên cạnh đó, xã Quang Minh làm việc với tinh thần bảo đảm quyền bàn, quyết định và tham gia ý kiến của Nhân dân. Cụ thể, UBND xã đã phối hợp tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với các đồ án quy hoạch, dự án đầu tư, phương án giải phóng mặt bằng, bầu trưởng thôn, xây dựng hương ước, quy ước và sắp xếp thôn.
Đối với phương án sắp xếp thôn, tỷ lệ cử tri đại diện hộ gia đình tham gia đạt 94,55%; tỷ lệ đồng thuận đối với các nội dung lấy ý kiến đều trên 91%.
Cùng với đó, vấn đề tiếp công dân, đối thoại và giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh cũng được xã Quang Minh chú trọng. UBND xã tổ chức 47 kỳ tiếp công dân định kỳ; Chủ tịch UBND xã trực tiếp thực hiện 44 kỳ, ủy quyền Phó Chủ tịch UBND xã thực hiện 03 kỳ, với tổng số 209 lượt người được tiếp; không phát sinh đoàn đông người. Sau các kỳ tiếp công dân, UBND xã ban hành 47 thông báo kết luận, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị. Đến thời điểm báo cáo, 98/108 nội dung đã hoàn thành; 10 nội dung đang thực hiện trong thời hạn...
Theo đồng chí Phạm Anh Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Quang Minh, trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu và ứng dụng chuyển đổi số được xã Quang Minh đẩy mạnh. Chủ tịch UBND xã duy trì việc trực tiếp tiếp công dân, xuống cơ sở, làm việc với các thôn, kiểm tra hiện trường, đối thoại với người dân và chỉ đạo xử lý các vấn đề phát sinh về đất đai, môi trường, trật tự đô thị, hạ tầng, giải phóng mặt bằng và thủ tục hành chính.
Xã đã tổ chức các hội nghị đối thoại về chuyển đổi số, giải quyết thủ tục hành chính và đối thoại với thanh niên; đồng thời trực tiếp đối thoại với các hộ dân để tháo gỡ khó khăn tại một số dự án trọng điểm.
Trong chuyển đổi số, 100% cán bộ, công chức được cấp tài khoản, thư điện tử công vụ và chữ ký số; văn bản chỉ đạo, điều hành thông thường được tiếp nhận, xử lý và ký số trên môi trường điện tử. Nền tảng HanoiWork được sử dụng để giao việc và theo dõi tiến độ tại 27 đơn vị, tỷ lệ nhiệm vụ hoàn thành đạt trên 91%. Kênh iHanoi được duy trì để tiếp nhận, chỉ đạo xử lý phản ánh của người dân; hệ thống kênh thông tin tại các thôn được sử dụng để chuyển tải kịp thời chủ trương, chính sách và hướng dẫn dịch vụ công trực tuyến...
Tiếp tục nâng cao tổ chức thi hành pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở
Phát biểu kết luận buổi giám sát, đồng chí Hà Thị Nga - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch - Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam ghi nhận, biểu dương những kết quả xã Quang Minh đã đạt được trong công tác thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở, Đảng ủy, Uỷ ban nhân xã và các phòng ban đã quan tâm triển khai thực hiện.
Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các tổ chức chính trị - xã hội tích cực tuyên truyền thực hiện Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và Nghị định hướng dẫn thi hành, các văn bản của Trung ương, của thành phố về thực hiện dân chủ ở cơ sở; Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã đã phát huy vai trò, trách nhiệm nêu gương về thực hành dân chủ.
Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong bối cảnh chuyển đổi số được UBND xã quan tâm thực hiện. Xã đã tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, qua đó đã mở rộng kênh thông tin hai chiều giữa chính quyền và Nhân dân, nâng cao tính công khai, minh bạch...
Bên cạnh những kết quả đạt được, đồng chí Hà Thị Nga cũng chỉ rõ một số hạn chế cần khắc phục như: Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin tại một số thôn cũ chưa đồng bộ, gây khó khăn cho việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số (như biểu quyết trực tuyến, lập nhóm tương tác) để lấy ý kiến và công khai thông tin kịp thời đến toàn bộ người dân; năng lực, kỹ năng vận động quần chúng của một bộ phận cán bộ, công chức và người hoạt động không chuyên trách ở thôn đôi lúc chưa theo kịp với yêu cầu của mô hình quản lý mới...
Để thực hiện có hiệu quả hơn nữa việc tổ chức thi hành pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn, thay mặt Đoàn giám sát, đồng chí Hà Thị Nga đề nghị xã Quang Minh quan tâm chỉ đạo, tổ chức thực hiện một số nội dung:
Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở đang được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung nhưng tinh thần thực hiện dân chủ ở cơ sở ko thay đổi, do đó đề nghị tập hợp các văn bản về thực hiện dân chủ cơ sở và tăng cường công tác quán triệt, tuyên truyền, phổ biến, hỗ trợ người dân. Dân chủ không chỉ dừng ở khẩu hiệu mà phải biến thành nguồn lực phát triển.
UBND xã nghiên cứu xây dựng, trình Hội đồng nhân dân xã ban hành Nghị quyết về các biện pháp bảo đảm thực hiện dân chủ ở cơ sở trên địa bàn theo quy định tại Điều 8 Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Thực hiện hiệu quả các hoạt động đối thoại trực tiếp, trực tuyến, lắng nghe ý kiến Nhân dân, phản hồi hai chiều giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp.
Nghiên cứu các hình thức thực hiện dân chủ trên các nền tảng số, dữ liệu số, tương tác trực tuyến. Đối với các hình thức đang thí điểm nên có đánh giá để nhân rộng tới các xã, phường. Phát huy vai trò thanh niên, tổ hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng để Nhân dân biết, tham gia ý kiến và giám sát.
Bảo đảm điều kiện để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong tổ chức vận động Nhân dân thực hiện dân chủ ở cơ sở, tổ chức các phong trào thi đua về thực hiện dân chủ ở cơ sở; tham gia, hỗ trợ, hướng dẫn Nhân dân thực hiện dân chủ ở cơ sở; tổng hợp phản ánh, kiến nghị của Nhân dân đến cơ quan có thẩm quyền, giám sát quá trình giải quyết...